Alexandreia Kilikya Sikkeleri
Kilikya (Cilicia) bölgesinde yer alan antik Alexandria şehri, günümüz Türkiye’sindeki Hatay ilinin İskenderun ilçesidir. Antik dönemdeki tam adı “Alexandria ad Issum” (İssos yakınlarındaki İskenderiye) veya Alexandria in Cilicia olarak geçmektedir.
Kuruluşu: Büyük İskender, MÖ 333 yılında hemen yakınlardaki İssos Ovası’nda Pers Kralı III. Darius’u mağlup etti (İssos Savaşı). Bu büyük zaferi anmak ve bölgede hakimiyet kurmak amacıyla buraya kendi adını taşıyan bir şehir kurdurdu
Kilikya bölgesindeki İskenderiye, yani Alexandria ad Issum (İskenderun), nümismatik (madeni para bilimi) dünyasında kendine has, nadir ve tarihi önemi yüksek sikkeler basmış bir darphanedir. Bu sikkeler çoğunlukla şehrin Büyük İskender tarafından kurulma efsanesini ve bölgenin stratejik coğrafyasını yansıtır.












1. Helenistik Dönem Sikkeleri (MÖ 2. – 1. Yüzyıl)
Şehrin özerk veya yarı özerk olduğu bu dönemde basılan bronz sikkeler (AE), en çok bilinen serilerdir.
- Ön Yüz (Obv): Şehrin kurucusu Büyük İskender’in portresi yer alır. İskender genellikle mitolojik kahraman Herakles (Herkül) olarak, başı aslan postuyla örtülü şekilde tasvir edilmiştir.
- Arka Yüz (Rev): Elinde çelenk ve asa tutan, tahtta veya ayakta duran Zeus figürü bulunur. Bazı örneklerde bu figürün bizzat tanrılaştırılmış İskender veya yerel bir kahraman olabileceği de tartışılmaktadır.
- Yazıt (Lejand): Sikkelerin üzerinde Yunanca AΛEΞANΔPEΩN (Alexandreon – İskenderiyelilerin / İskenderiye halkına ait) ibaresi yer alır.
2. Denizcilik ve Coğrafi Temalı Sikkeleri
Bir liman kenti olan Alexandria ad Issum, coğrafi konumunu sikkelerine de yansıtmıştır:
- Deniz Tanrısı ve Yunus: Bazı bronz sikkelerin ön yüzünde defne çelenkli Poseidon büstü, arka yüzünde ise bir yunus balığı ve arkasında üç dişli yaba (trident) tasviri bulunur.
- Yazıt Değişimi: Bu serilerde şehrin tam yerini belirtmek için arka yüzde açıkça KAT ICCO[N] (Kat Isson – İssos yakınındaki) ifadesi kullanılmıştır.
3. Roma İmparatorluk Dönemi Sikkeleri
Roma hakimiyeti altında da şehir sınırlı sayıda yerel sikke basmaya devam etmiştir.
- Yarı Özerk Roma Sikkeleri (MS 43-44): Ön yüzde yine İskender büstü korunurken, arka yüzde elinde kantharos (kadeh) ve thyrsos (asa) tutan, ayak ucunda bir panter bulunan şarap tanrısı Dionysos betimlenmiştir.
- İmparator Sikkeleri: İmparator Trajan (MS 98-117) gibi bazı Roma hükümdarları döneminde basılan sikkelerde, ön yüzde imparatorun büstü, arka yüzde ise Yunanca uzun haliyle AΛEΞANΔPEΩN KAT ICCON yazısı yer alır.
